Amsterdam, januari 2023 – In besloten kring werd afscheid genomen van Bert Bakker jr. (1942 – 2022) die op 14 december overleed. Hij was neef van de oude Bert (1912 – 1969) en achterneef van mijn vader (Abraham 1896 – 1957). Bert Bakker sr. was in de Tweede Wereldoorlog betrokken bij Vrij Nederland. De uitgeverij Bert Bakker werd na de oorlog opgericht door de buitengewoon getalenteerde schrijver en uitgever (Uitgeverij Bert Bakker/ Daamen). Tot auteurs behoorden Marga Minco, Martinus Nijhoff en Gerrit Achterberg.

In 1969 werd Bert Bakker jr. er uitgever. Onder zijn leiding werd in de jaren zeventig uitgeverij Contact overgenomen, de uitgever van onder meer het dagboek van Anne Frank. Contact werd in 1984 afgestoten en meegegeven aan vertrekkend hoofdredacteur Harko Keijzer. Zowel Harko als Bert heb ik eind jaren ’70 ontmoet.

Ik kwam bij de uitgeverij om mijn idee over Een Groot Inrichtingen boek te vertellen. Ik was medeoprichter en redacteur van de Gekkenkrant. Het was tijd voor iets nieuws. Er was in de jaren 70 dankzij de Gekkenbeweging verandering gekomen in de institutionele psychiatrie, maar de ideeën in de psychiatrie veranderden niet wezenlijk: De menselijke machine haperde, er zaten draden los, er was iets stuk aan mensen en dat kon van buitenaf gerepareerd worden (met pillen, toediening van stroomstoten, opsluiting&isolatie). Ik wilde in mijn boek iets anders laten zien: hoe sociale bewegingen van invloed konden zijn beroepsuitoefening binnen professionele kaders. Bert jr. waarschuwde zijn secretaresse, die had een contract bij zich, Bert tekende het en zei: ‘Ik ben benieuwd’. Daarmee werd hij mijn ideale uitgever, betrokken, hulpvaardig en vooral: aardig.

Het boek is er uiteindelijk niet in die vorm gekomen omdat ik een beurs kreeg van ZWO (Zuiver Wetenscappelijk Onderzoek). Bij uitgeverij De Horstink verscheen in 1982 een Dic-map (nr 90) Psychiatrie is geen kunst. Met collega Mathieu Karel aan de Universiteit van Amsterdam, maakten we een selectie uit de berg artikelen die in die tijd over de geïnstitutionaliseerde zorg verschenen, deze selectie werd teruggekoppeld naar deelnemers in de Gekkenbeweging, de discussie erover werd weer opgenomen in dezelfde Dic-map. Tevens publiceerden we een nadere analyse van dit soort bewegingen in het tijdschrift Beleid en Maatschappij, B. Bakker en M.Karel, Zelfhulpgroepen: eigen voorzieningen in de verzorgingsstaat, Beleid en Maatschappij Vol. 8 nr 1. (1981)

Het is wonderlijk en onverdiend hoe weinig je nu terugvindt van Bert Bakker jr. Zijn uitgeverij was in de jaren zeventig onderdeel geworden van het Kluwer-concern.Tegenvallende verkopen noopten hem om zijn bedrijf in 1992 onder te brengen bij de Meulenhoffgroep. Daar werd de uitgeverij Bert Bakker ondergebracht bij Prometheus. Zo kwam de uitgeverij in handen van Mai Spijkers, de oud hoofdredacteur die bij Bert weg was gegaan om voor zichzelf te beginnen. Er verschenen onder de imprint Bert Bakker sporadisch en enkel nog non-fictieboeken. De uitgeversnaam Bert Bakker is niet meer in gebruik, zijn uitgeverij kwijnde er weg.