Le Monde du Livre 8Le Monde du Livre 8Lex Jansen in Scheltema: 

Begin- of eindpunt

10 september 2015 - In Amsterdam zijn er twee ‘Scheltema’s’ die allebei met het boekenvak te maken hebben. Het ene is een oud café waar je ook kunt eten. Lezers, lettervreters verscholen achter pils en boeken, gebogen over een warme hap tussen kranten en tijdschriften. Schrijvers en journalisten, die ertussen door of na het halen een deadline eenzaamheid verdrinken of met Jan en alleman zitten te verbroederen. Er mag niet meer gerookt worden, de doorrookte sfeer is blijven hangen en als er genoeg volk zit, ziet het eruit als ‘De Aardappeleters’ van van Gogh. Om een uur of tien wijst de waard met zachte drang iedereen de deur uit. Genoeg voor vandaag. Dit Scheltema bevindt zich aan de Nieuwe Voorburgwal, maar zou net zo goed in de Dorstige Hartsteeg in Utrecht kunnen zitten. 

Het andere Scheltema is de nieuwe boekwinkel op het Rokin en daar sprak Lex Jansen van Magonia. ‘Boekhandel Scheltema’ is een niet geheel correcte benaming, vanwege een eindig aantal bewegende roltrappen en flitsende bijeenkomsten zou het ook ‘Drukkerij Scheltema’ of ‘Activiteitencentrum Scheltema’ kunnen heten. Lex sprak bovenin op de vierde étage en hier om zes ’s avonds zitten we lekker in het zonnetje en valt het gelukkig mee met het ‘omgevingslawaai’.

 

Twee dingen

‘Beter schrijven, beter leven’ is het thema van de schrijfweek. ‘Dat is een boeiende gedachte en er schuilt veel waarheid in. Het is een oproep om beter waar te nemen, beter je personages te leren kennen, beter het verschil tussen jou en je personages te zien, om je eigen eenzaamheid te doorzien…’. Lex Jansen van Magonia, uitgever, redacteur, coach, leermeester spreekt over datgene dat met schrijven te maken heeft en vooral over datgene dat na het schrijven komt en dat is ‘verkopen’. Lex was docent Frans: ‘On ne peut pas être au four et au moulin’. Je kunt geen twee dingen tegelijk doen. 

Tegenwoordig moet je daar als schrijver wel degelijk rekening mee houden. ‘Zorg ervoor dat jouw onderwerp ergens een kapstok heeft in een maatschappelijke discussie. Dat hoef je niet direct te doen, maar als je boek in een stadium van verkoop komt is het wel handig.’ En: ‘Je kunt bij “verkopen” niet altijd je succes voorspellen. “Toeval”, “geluk” speelt een rol.’ Zo komen in gesprek met Lex vele ideeën en tips naar voren. Niet alleen schrijvers, maar ook uitgeverijen moeten tegenwoordig “meer met minder’ doen, minder auteurs, meer boeken voor de uitgevers en voor de schrijver:’ Zeg meer met minder woorden’. Tegenwoordig moeten zowel uitgeverijen als schrijvers ‘zelf hun eigen broek ophouden’ (?). Als er teveel  boeken worden uitgegeven, bedoelt men dat vooral ‘commercieel’, uit cultureel oogpunt kunnen er nooit genoeg boeken geschreven en uitgegeven worden. ‘Ieder debuut is de moeite waard om te schrijven én waard om gelezen te worden.’

De tragische dood van Joost Zwagerman kwam ter sprake. Kunst biedt een beter leven, troost en zingeving, maar in hoeverre ging dat voor hem zelf op, zo viel mij somber in. Bedoeld of onbedoeld, met zijn zelfmoord heeft hij een unieke start voor verkoop voor zijn nieuwe boek gemaakt. Je kunt bijvoorbeeld ook een schemerlamp meenemen bij de presentatie van je boek. Hoe dan ook, Zwagerman heeft wel een punt.

Bert Bakker

Amsterdam, 11 september 2015

 

Lex Jansen is directeur van Magonia en begeleidt schrijvers individueel en in werkgroepen (Utrecht en Zuid-Frankrijk). Magonia gaf onlangs een eerste dichtbundel en roman uit. Woensdag 23 september presenteertde Jansen bij boekhandel van Rossum (Amsterdam) een nieuwe verhalenbundel ‘Boven de wolken’, verhalen van verschillende auteurs. Zie: www.magonia.nl