Alles is emotie

Amsterdam, 22 november 2015 - Vanochtend vroeg in Amsterdam krijsten de meeuwen en ze verjoegen alle andere vogels. Geen duif, geen mus, geen merel, geen scholekster meer te zien. Hadden de spreeuwen dit al voorzien? Ze waren allemaal weg. Gisteren hing het in de lucht, het regende nog wel, plots kwam de zon door en stapelden de wolken zich op. De wind draaide van west naar noord. Vandaag daalde de kou niet alleen neer in natte sneeuw, hij kroop langs je broekspijpen omhoog.

 Eergisteren, tijdens de boekpresentatie van In daalders petgat, notysjes út tsien jier Skriuwerarke  in Tresoar, het Frysk Histoarysk en Letterkundich Sintrum te Leeuwarden, sloeg buiten de regen neer in buien, maar koud was het niet. Binnen werd er gesproken en gezongen, er werden herinneringen opgehaald. ‘Alles aan de schrijversark van Rink van der Velde is mooi, behalve om er weg te gaan’. Hein Jaap Hilarides  leidde moeiteloos met pianospel en zang de aanwezigen door verschillende emoties. Je ging van lach, naar traan. Van zingen word je vrolijk, maar je kunt er ook van in snikken uitbarsten. 

Jelle Krol gaf een toelichting op het ontstaan van het boekje. Er waren 80 schrijvers en schrijfsters uitgenodigd. Een ieder kon terug gaan naar zijn tijd in de ark. Ik was er 10 dagen in 2010, ik leefde er met de vroeg uit het nest getuimelde Hans Kraay jr., met de kikkers Dikker&Thijs, met de meerkoeten Jansen&Jansen. Ik wandelde en kanode er hoopvol rond, in het zwerk van de Petgatten, de Feanhoop, niet ver van de Alde  Feanen. Ik zocht, vond er inspiratie en toen keek ik diep in het water. Ik zag een grote vis en noemde hem ‘Rink’. 

Ik voel mij enigszins schatplichtig aan van der Velde. Lezers zeiden dat mijn personages uit Ien mei de dingen, leken weggelopen uit zijn werk. Ik ben er geen groot kenner van, maar tijdens mijn verblijf heb ik  De Fuik herlezen. Het drama is vanaf de eerste zin beklemmend. Het speelt zich af tijdens WO II, de zoon van een visser zit in het verzet, wordt opgepakt, daarna de vader. De naamloze vader wordt verhoord, een stugge baas en veel heeft hij niet te zeggen. In zijn beperkingen wordt hij nog meer beperkt. Hij handelt er naar. Elke actie van de ondervragers leidt tot verder onheil. Door zijn karaktereigenschappen, door de situatie, waarin hij is opgepakt, door het gelijk van zijn vrouw, die hiervoor gewaarschuwd had. Op een bepaald moment weet de visser dat zijn zoon vermoord is. Verder is alles tevergeefs. Het symbool van de fuik wordt de werkelijkheid. Van der Velde’s Fuik is een drama op eenzame hoogte. Dit schoot mij weer helder te binnen tijdens de presentatie van dit mooie boekje van schrijvers die in zijn ark verbleven..

B.B.

 

In daalders petgat, notysjes út tsien jier Skriuwerarke (In daalders petgat, notities uit tien jaar schrijversark) werd uitgegeven door Stichting FLMD/Tamminga-Piebenga Fûns. De samenstellers zijn: Wytske Rypma, Lysbert Bonnema en Pieter de Groot. Mijn verhaal, Waarom ik niet naar Elim ga, werd erin gepubliceerd. Klik hier om het te lezen.